را به عمل مىآوردند و على خان نصرت الملك نزديك به بلدهء كازرون ، وزيرمختار را ملاقات نمود ، با يكديگر حركت كرده ، روز ششم ماه رمضان اين سال [ 1272 ] « 1 » : به احترام تمام وارد شهر شيراز شدند و نواب و الا ، مؤيد الدوله تشريفات نسبت به وزيرمختار به عمل آورد و چند روزى در شيراز به احترام تمام گذرانيد ، پس به مهماندارى على خان نصرت الملك سرتيپ قراگوزلو ، روانه دار الخلافه طهران گرديد « 2 » و عيد سعيد ولادت حضرت ولايت مآب ، امير المؤمنين على بن ابيطالب ( ع ) كه احترام آن از خواص شاهنشاه اسلاميان‌پناه است و عيد مبارك نوروز سلطانى سنه لوىئيل مقارنه نموده ، در روز سيزدهم ماه رجب سال 1272 اتفاق افتاد « 3 » و پادشاه بىهمال لوازم اين دو عيد را به انجام رسانيد . و چون صيد سوينى از بندرعباس فرار كرده ، وارد مسقط گرديد و صيد سعيد خان امام مسقط ، درك مطلب نمود كه ملكى مثل بندرعباس و مضافات را به زور نتوان نگاه داشت در خيال تدارك افتاد و حاجى عبد المحمد « 4 » ملك التجار بوشهرى را بخواست و او را وانمود كه عبور كشتى تجارتى تجار بنادر فارس ، بىمرور از مسقط صورت نگيرد و با اين حالت كه بندرعباس چندين ساله را از تصرف من گرفته‌ايد ، لابد كشتيها و مال التجاره را در مسقط محبوس مىدارم و اين معنى باعث خسران در عمل گمرك‌خانه‌هاى بنادر و زيان تجار خواهد بود و تا دولت ايران كشتى جنگى دولتى ندارند ، دست تسلطى بر مسقط نخواهند داشت و تا تدارك كشتى كنند چندين سال خواهد گذشت ، بهتر آن است كه پاى در ميانه گذاشته به اذن اولياى دولت عليه ، كما فى السابق بندرعباس را به من واگذارند و مال المقاطعه را دوچندان بلكه بيشتر در هر سالى تسليم كارگزاران ايالت مملكت فارس نمايم ، پس به صوابديد حاجى عبد المحمد ملك - التجار بوشهرى ، صيد سعيد خان امام مسقط شيخ عبد اللّه مسقطى را با يك رشته مرواريد درشت غلطان و چند سر اسب عربى نجدى و تفنگهاى زرنشان و عريضه ضراعت‌آميز ، مشعر بر خدمتگزارى روانه طهران بداشت و حاجى عبد المحمد ملك التجار بعد از ورود به بوشهر ، عريضه جداگانه مبنى بر خيرخواهى دولت و صلاح حال رعيت به صحابت امينى از خود بعد از ورود شيخ عبد اللّه مسقطى به طهران خدمت امناى دولت عليه فرستاد و امام مسقط بعد از حركت شيخ عبد اللّه و حاجى عبد المحمد بوشهرى از مسقط مآل‌انديشى كرده ، حاجى محمد على مشهور به تاجر كيانى را كه منصب وزارت مسقط و بر عمان را داشت و محل وثوق امام مسقط بود با پيشكشى لايق براى جناب جلالت‌مآب ميرزا آقا خان صدراعظم وزير معظم دولت عليه ايران روانه بوشهر نمود و باز به توسط حاجى عبد المحمد ، عريضه به دار الخلافه نگاشت و مكنون خاطر را عرضه داشت و جناب صدر اعظم ، استدعاى صيد سعيد خان امام مسقط را معروض دربار شهريارى داشته ، مشروط به شانزده شرط قرين اجابت افتاد :

--> ( 1 ) . برابر با 11 مه 1856 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 10 ، ص 597 . ( 3 ) . برابر با 20 يا 21 مارس 1856 : ( در ساعت شش و پنجاه و چهار دقيقه از روز پنجشنبه ) ناسخ التواريخ ، ج 4 ، ص 306 ( 4 ) . ماخوذ از حقايق الاخبار خورموجى ، ص 164 .